Kultura i Rękodzieło Ludów Aborygeńskich
Aborygeńskie ludy Gran Canarii opierały swoją gospodarkę na rolnictwie w zdecydowanie większym stopniu niż na pasterstwie, zbieractwie czy rybołóstwie. Owies był najistotniejszym produktem dawnych mieszkańców wyspy, gdyż to z niego wyrabiali gofio (opiekane i rozdrabniane), dodając do niego zboża i bobu. Charakterystyczną pozostałością, którą można do tej pory oglądać na Gran Canarii, są spichlerze zwane „silos”: miejsca w jaskiniach, gdzie aborygeni przechowywali plony.
Aborygni skupiali się zwykle w większe społeczności o strukturze półmiejskiej. W Gáldar, Telde y Arguineguín znajdowały się największe osady mieszkalne. Jaskinie stanowiły miejsce zamieszkania, czego ślady można aż do dzisiejszego dnia zobaczyć. Innym rodzajem mieszkania były wykopywane doły o zaokrąglonym brzegu, wykończone dużymi blokami z suchego kamienia, oraz drewnianym zadaszeniem.
Istotą struktury społeczności aborygeńskich na Gran Canarii była określona hierarchia. Z jednej strony, istniało szlachectwo dziedziczone rodowo, którego przedstawiciele mieli głos w sprawach administracji i gospodarki oraz posiadali ziemie i zwierzęta hodowlane, z drugiej strony był plebs, któremu szlachetni rodem nadawali ziemie i stada w zamian za zapłatę w postaci przypraw i usług. Gunarteme, czyli lider absolutny społeczności aborygeńskiej, dzielił „teren” z faycanem, drugą z kolei figurą w strukturze społecznej plemion, która była liderem w sprawach religii i rytuału.
Acorán był najwyższym bogiem tych ludów, któremu ci dawni kanaryjczycy składali ofiary. Kobieta pochodzenia szlacheckiego zwana harimaguada, była postacią wychowywaną i przygotowywaną od dziecka do dzielenia obowiązków religijnych wraz z faycanem.
Na Gran Canarii znajduje się najbogatszy aborygeński kompleks kulturalny i artystyczny na całym Archipelagu, obejmujący miejsca pochówku z malowidłami skalnymi w jaskiniach, tak jak w przypadku Cueva Pintada de Gáldar, słynąca z dekoracji z motywami geometrycznymi, głównie kwadratami, trójkątami i kołami w j tonacji kolorystycznej czerwono-brunatno-białej, podobnych do motywów odnalezionych na ceramika i ozdobach zwanych pintaderas. To właśnie te motywy przeniknęły do rękodzieła tradycyjnego na Gran Canarii.
Aborygeni cieszyli się famą wspaniałych artystów rzemieślników, których techniki i środki wyrobu przetrwały aż do współczesności. Jednym z głównych surowców była dla nich glina. Poza przyborami domowymi oraz figurami bóstw takich jak Bóg Tara, wyrabiano z niej tak zwaną „pintaderę” kanaryjską, ozdabiając ją wcześniej wspomnianymi wzorami geometrycznymi. Koszykarstwo, kamieniarstwo, wyrób noży, drewna i włókiennictwo, dopełniały z czasem długą listę sztuk manualnych, które dziś stanowią spuściznę podtrzymywaną lub odzyskaną po przodkach zamieszkujących ziemie Gran Canarii.
Cała powierzchnia wyspy obfituje w pradawną sztukę kamieniarską dawnych mieszkańców, którzy używali jej do budowania dróg, mostów, młynów, fontann, oraz wielu innych konstrukcji.
Więcej informacji na stronach www.fedac.org
Zainteresowanym wyrobami rękodzieła polecamy szczególnie wizytę w Centro Locero (Centrum Garncarstwa) oraz w Ekomuzeum Casa-Alfar Panchito, znajdującym się w miejscowości La Atalaya (Santa Brígida).
Adres: El Lomito, 5; Telefon: (+34) 928 288 270